عزيز الله بيات

195

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

را پايتخت خود قرار داد و قلمرو خود را به نواحى كوهستانى گسترش داد . حدود قلمرو وى از حجاز تا حضرموت را شامل مىشد . به همين جهت قدرت رسوليان در جهان اسلام بيش‌ازپيش اهميت يافت . نوشته‌اند كه در اين هنگام سفرايى از چين عازم يمن شدند و بدون شك محرك اين اقدام روابط بازرگانى حضرموت با كشورهاى آسياى شرقى بوده است . افريقا الجزاير : بنى زيان در الجزاير به نيابت از طرف موحدين حكومت مىكردند و مانند بنى حفص كه در همسايگى آنها بودند ، زمانى كه موحدين در سراشيبى سقوط افتادند ، از ضعف آنها استفاده نموده ، استقلال خود را اعلام كردند و شهر قلمستان را پايتخت خود قرار دادند . مؤسس آن يغمرسن ابن زيان است . 633 هجرى ( 1235 م . ) تونس : حفصيان يا بنو حفص يا حفصيون سلسله‌اى مهم در تاريخ قرون وسطى افريقيه هستند كه از 625 - 941 هجرى ( 1228 - 1534 م . ) بر تونس حكومت كردند و سرانجام سلطنت آنان توسط تركان عثمانى برافتاد . امراى بنى حفص ابتدا در تونس از امراى موحدين نيابت مىكردند . هنگامى كه موحدين در سراشيبى سقوط قرار گرفتند ، از موقعيت استفاده كرده ، استقلال خود را اعلام نمودند . نامشان مأخوذ از نام شيخ ابو حفص عمر است ، متوفى به سال 571 هجرى ( 1176 م . ) كه يكى از شاگردان ابن تومرت بود . مؤسس اين سلسله ابو زكريا يحيى اول است كه نوهء ابو حفص است و به فرمان خليفه مأمون موحدى در سال 625 هجرى ( 1228 م . ) به حكومت تونس منصوب شد . ديرى نگذشت كه بدعتهاى خلاف دينى خليفه موحدى يعنى عبد الوحيد را بهانه قرار داد و سر از اطاعت او پيچيد و نام او را از خطبه انداخت و در سال 634 هجرى ( 1236 م . ) استقلال خود را اعلام كرد و قلمرو خود را از سمت مغرب توسعه داد و قسطنطين و بجابه و الجزيره را تصرف كرد و مرينيان را مجبور كرد كه فرمانروايى او را تصديق و تأييد كنند . او به يارى مسلمانان اسپانيا كه به علت تهديد مسيحيان از او طلب كمك كرده بودند ، شتافت و شهرهاى والانس و سويل ، به فرمان او درآمدند .